Wnętrza

Kuchnia w stylu prowansalskim — jak urządzić

Kuchnia prowansalska to wnętrze, które pachnie lawendą, starym drewnem i świeżo upieczonym chlebem — nawet zanim postawi się w niej choćby jeden garnek. Ten styl wywodzi się z południa Francji, z regionu Prowansji, gdzie surowe słońce wybielało fasady domów, a wiatr mistral otulał pola ziołami. Przeniesienie tej atmosfery do miejskiego mieszkania nie wymaga przebudowy ani astronomicznego budżetu. Wymaga za to konsekwencji w wyborach i zrozumienia, z czego ten styl naprawdę się składa.

Kolory i materiały tworzące klimat prowansalskiej kuchni

Paleta barw w kuchni prowansalskiej opiera się na tym, co natura południa Francji oferuje w nadmiarze: bielach, kościach słoniowych, bladych błękitach, szałwiowych zieleniach i pastelowych lawendach. Ściany najlepiej malować na odcień zbliżony do ocieplałej bieli — nie czysto śnieżnej, bo ta daje wrażenie sterylności, lecz kremowej lub lnianej. Warto zostawić fragment ściany z odsłoniętą cegłą albo kamieniem, jeśli mieszkanie na to pozwala. Nawet sztuczna okładzina imitująca kamień polny potrafi wyraźnie przesunąć wnętrze w stronę wiejskiej Francji.

Materiały to drugi filar tego stylu. Drewno — koniecznie postarzane, z widocznym słojem, niejednokrotnie z przetarciami i śladami użytkowania — dominuje w meblach, blatach i dodatkach. Nie szuka się tutaj gładkich frontów laminowanych, lecz drzwiczek frezowanych, okrągłych drążków zamiast nowoczesnych uchwytów, ramiaków z zaokrąglonymi krawędziami. Terakota na podłodze lub na ścianie za zlewem przywołuje klimat starej mas — prowansalskiej farmy. Len, bawełna, wiklinowe kosze, kafle ręcznie malowane w drobny wzór — każdy z tych elementów dokłada kolejną warstwę autentyczności.

Naturalne tekstury zamiast błyszczących powierzchni

W prowansalskiej kuchni matowe wykończenia biją połysk na głowę. Fronty szafek lakierowane na wysoki połysk należą do innego świata. Tu rządzą farby kredowe, woskowane drzewo, satynowe emalie, które przy zmieniającym się świetle wyglądają zupełnie inaczej o poranku niż wieczorem przy lampach. Efekt przetarcia, celowo uzyskiwany przez szlifowanie krawędzi mebli po malowaniu, to jeden z najbardziej charakterystycznych zabiegów wykończeniowych łączących styl prowansalski z estetyką shabby chic. Nie chodzi o zniszczenie, lecz o wrażenie, że meble towarzyszyły rodzinie przez dziesięciolecia.

Blat z litego drewna dębowego lub z grubej ceramiki to opcja zarówno piękna, jak i praktyczna. Drewno co kilka lat wymaga olejowania, za to odpłaca się ciepłem, jakiego żaden laminat nie odda. Ceramika w tonach ecru lub złamanej bieli zbiera smugi tłuszczu, ale jednocześnie tworzy spójność z całą paletą kuchni.

Meble i zabudowa — serce prowansalskiej aranżacji

Szafki kuchenne w stylu prowansalskim mają wyraźną charakterystykę: ramiakowo-płycinowe fronty, czasem ze szklaną wstawką w górnych rzędach, pomalowane na biel lub jasny szary błękit. Uchwyty to detale, które robią ogromną różnicę — mosiężne, porcelanowe lub kute w żelazie będą pracować na finalny efekt wnętrza każdego dnia. Nowoczesne stalowe uchwyty T-bar całkowicie niszczą ten nastrój, więc warto poświęcić czas na znalezienie właściwych.

Wyspa kuchenna lub wolnostojący stół jadalny stanowią nieodłączny element tej koncepcji. Stary stół z oschniętym blatem ze starego drewna, otoczony wiklinowymi krzesłami z poduszkami w ticking stripe lub drobnym kwiatowym wzorze — to gotowa scenografia. Jeśli kuchnia jest wystarczająco duża, warto zrezygnować z jednego rzędu szafek dolnych na rzecz wolnostojącego kredensu. Taki mebel wnosi do przestrzeni lekkość i sprawia, że zabudowa nie wygląda jak hermetyczna obudowa urządzeń AGD.

Otwarty kredens i półki jako element dekoracyjny

Otwarte półki w prowansalskiej kuchni to nie tylko rozwiązanie praktyczne — to scena, na której wystawia się codzienne życie. Kamionkowe misy, słoje z ziołami, drewniany moździerz, stare książki kucharskie z wytartymi okładkami, wiklinowe koszyki z owocami. Ekspozycja na otwartych półkach wymaga jednak pewnej dyscypliny: przypadkowy chaos wygląda jak bałagan, przemyślany chaos wygląda jak charakter.

Półki najlepiej wybrać z litego drewna, osadzone na kutych wspornikach. Maluje się je zazwyczaj w tym samym kolorze co szafki albo pozostawia w naturalnym wybarwieniu drewna. Między naczyniami warto wstawić pęczek suszonych ziół, mały wazon z lawendą lub ceramiczne garnuszki z ziołami na parapecie.

Oświetlenie i tekstylia w prowansalskiej kuchni

Światło w prowansalskiej kuchni ma być ciepłe, rozproszone i wieloźródłowe. Zimna, jarzeniowa luminescencja nie ma tu racji bytu. Nad stołem wiesza się koszową lampę plecioną z rattanu lub klasyczną metalową oprawę w stylu industrialno-rustykalnym, która przy odpowiednim kolorze (patynowany mosiądz, matowe złoto, oksydowane żelazo) doskonale wpisuje się w całość. Pod górnymi szafkami montuje się ciepłe paski LED lub tradycyjne listwy halogenowe, które tworzą miękkie doświetlenie blatu podczas pracy.

Tekstylia to element często niedoceniany, a w prowansalskiej kuchni wyjątkowo istotny. Zasłonki z cienkiej bawełny lub lnu na oknie — koniecznie w drobny wzór w kratkę Vichy albo we frencz — budują charakter bez przytłaczania przestrzeni. Ścierki w pasy, fartuch lniany zawieszony na haku, serweta rzucona swobodnie na stół — te drobiazgi spajają całe wnętrze w jednorodną całość.

  • Firana z cienkiego lnu przepuszcza światło, jednocześnie tworząc przytulną atmosferę w kuchni
  • Poduszki na krzesłach w tkaninie ticking stripe lub drobnym kwiatku nawiązują do prowansalskich tradycji
  • Bieżnik z jute lub konopi na stole kuchennym dodaje warstwy tekstur
  • Wiklinowe lub rafowe koszyki na pieczywo zastępują plastikowe pojemniki i wyglądają o wiele lepiej
  • Ścierki w klasyczny prowansalski pasek biało-czerwony lub biało-niebieski działają jak drobna sygnatura stylu

Przy doborze tekstyliów trzymamy się palety dopasowanej do reszty kuchni. Wzory mogą być, ale jeden dominujący wystarczy — na przykład kratka na firance i jednolita bawełna na ścierkach. Mieszanie zbyt wielu wzorów jednocześnie daje efekt przekrzykiwania się.

Shabby chic kuchnia — jak połączyć vintage z funkcjonalnością

Shabby chic kuchnia to termin często stosowany zamiennie ze stylem prowansalskim, choć jest pojęciem nieco szerszym. W skrócie: to celowe starzenie, patynowanie, łączenie nowych elementów z wyselekcjonowanymi antykami lub przedmiotami wyglądającymi jak antyki. Prowansalska kuchnia w wersji shabby chic może zawierać nowe meble celowo przetarte na krawędziach, stare farmy ze stoisk vintage oraz nowoczesny zlew ceramiczny, który — dzięki właściwej formie — gra w jednej drużynie z całą resztą.

Skąd brać elementy vintage do kuchni? Targi staroci, sklepy z używanymi meblami, portale z ogłoszeniami — wszystkie są kopalnią skarbów. Stary zegar ścienny z kwiatową tarczą, metalowa tabliczka reklamowa po starej marce ziół, szklany słój po dawnej aptece wypełniony dziś suszoną lawendą — każdy taki przedmiot wnosi historię, której nie da się kupić w sklepie meblowym.

Funkcjonalność nie musi przy tym ucierpieć. Nowoczesne urządzenia AGD wbudowuje się za frontami stylizowanymi na stare — zamrażarka schowana za drzwiami z frezem ramowym przestaje być dysonansem. Zmywarka z panelem ukrytym pod blatem lub za dopasowanym frontem wtapia się w zabudowę. Zlew kamienny lub ceramiczny w kształcie farmerskim (tzw. farmhouse sink) jest zarówno estetycznie właściwy, jak i praktyczny.

Bateria nad zlewem zasługuje na osobną uwagę — niklowana w stylu retro, z krzyżowymi uchwytami zamiast dźwigni, kosztuje podobnie jak zwykła bateria chromowana, a wizualnie zmienia cały fragment kuchni. To jeden z tych niedużych wyborów, który przynosi nieproporcjonalnie duże efekty.

Akcesoria i zioła — detale, które decydują o klimacie

Prowansalska kuchnia bez ziół to jak Prowansja bez lawendy. Doniczki z rozmarynem, tymiankiem, bazylią i szałwią ustawione na parapecie lub na otwartej półce są zarówno dekoracją, jak i spiżarnią. Ceramiczne doniczki w bieli lub w kolorach ziemi wyglądają lepiej niż plastikowe pojemniki z supermarketu. Zioła można sadzić w metalowych puszkach po konserwie owinięto jutą — taki zabieg jest prosty, daje wynik spójny ze stylem i kosztuje niemal nic.

Ściana za zlewem lub kuchenką to przestrzeń, którą warto zagospodarować świadomie. Kafle ręcznie malowane w niebiesko-białe wzory kwiatowe albo geometryczne to oczywisty wybór, lecz coraz częściej zastępuje się je gresem imitującym ręcznie wypalane płytki — efekt jest zbliżony, a łatwość utrzymania czystości dużo wyższa. Na tej samej ścianie można zawiesić magnetyczną listwę na noże z drewna oliwnego, haczykami powieszony sznurek z suszonymi paprykami lub girlandę czosnku.

Zestaw ceramicznych pojemników na herbatę, cukier i kawę, stary dzbanek z emaliowanej stali na mleko, koszyczek na jajka — to rekwizyty, które czynią kuchnię prowansalską żywą i użytkowaną, nie zaś skomponowaną wystylizowaną ekspozycją. Autentyczność tego stylu polega właśnie na tym, że kuchnia wygląda, jakby ktoś w niej naprawdę gotował — i to od wielu lat.

Powiązane wpisy

Warte uwagi